Κυριακή Η΄ Λουκα – Του Καλού Σαμαρείτου

7896-janwijnants-parableofthegoodsamaritan

«Πορεύου καί σύ ποίει ὁμοίως». Μ’ αυτά τα λόγια επισφράγισε ο Κύριος την παραβολή του Καλού Σαμαρείτου. Είναι η απάντηση του Κυρίου στο νομικό που Τον πλησίασε για να Τον πειράξει. Είναι η προτροπή του Κυρίου στον καθένα από εμάς για να μην μιμηθούμε τον ιερέα της παραβολής που είδε τον δυστυχισμένο, αιμόφυρτο, πληγωμένο, «ημιθανή τυγχάνοντα», και τον προσπέρασε. Να μην επαναλάβουμε τον Λευΐτη – που εκπροσωπεί την τάξη των αφιερωμένων στην υπηρεσία του Ναού του Θεού -, που και αυτός, αφού τον περιεργάσθηκε, αδιαφορώντας συνέχισε τον δρόμο του. Αλλά να μιμηθούμε ό,τι έκανε ο Σαμαρείτης. Ένας άγνωστος. Ένας αλλοεθνής. Ένας Σαμαρείτης προς ένα Ιουδαίο, παρά το γεγονός ότι αναμεταξύ τους υπήρχε μίσος και απέχθεια.

Τι ακριβώς έκανε ο καλός Σαμαρείτης; Είδε τον δυστυχισμένο άνθρωπο πεσμένο στην άκρη του δρόμου. Τον συμπόνεσε. Έσκυψε, έπλυνε τις πληγές του, έδεσε τα τραύματα του, τον ανέβασε στο ζώο του, τον μετέφερε στο πανδοχείο, τον φρόντισε. Ακόμη πλήρωσε γι’ αυτόν. Έδωσε εντολή να συνεχίσουν τη φροντίδα. Και διαβεβαίωσε τον ξενοδόχο ότι θα ξαναπερνούσε για να του καταβάλει όσα, ίσως, θα δαπανούσε επιπλέον.

Αν, λοιπόν, ο νομικός ήθελε να κληρονομήσει την αιώνια ζωή, αν ήθελε να εκπληρώσει την εντολή της αγάπης προς «τον πλησίον του» όφειλε να μιμηθεί τον Σαμαρείτη. Να κάνει κι αυτός το ίδιο. Αν επιθυμούμε και εμείς να ακολουθήσουμε τον Χριστό οφείλουμε να αγαπούμε «τον πλησίον» μας, εμπνεόμενοι από το υψηλό παράδειγμα του Καλού Σαμαρείτη και  τον τρόπο με τον οποίο έδειξε την αγάπη του προς τον «ἐμπεσόντα εἰς τούς ληστάς» συνάνθρωπο του.

Η αγάπη και τα φιλάνθρωπα αισθήματα μας για τον πλησίον μας δεν πρέπει να περιορίζονται σε λόγια μόνο, σ’ εκφράσεις συμπάθειας και λύπης. Είναι ανάγκη να μεταφράζονται σε πράξεις, σε συγκεκριμένες ενέργειες. Όπως η πίστη έτσι και η αγάπη, αν δεν συνοδεύεται από τα ανάλογα έργα, είναι νεκρή και ανώφελη. Αυτή την έμπρακτη αγάπη, την αγάπη των έργων, μας δείχνει ο Καλός Σαμαρείτης. Αυτήν αποζητά και ο πλησίον μας. Ο φτωχός θέλει βοήθεια. Ο πεινασμένος ψωμί. Ο γυμνός ένδυμα. Ο φυλακισμένος μία επίσκεψη. Ο άρρωστος να σταθούμε δίπλα του. Ο κατάκοιτος να του συμπαρασταθούμε.

Όσο πιεστικότερη είναι η ανάγκη, τόσο ταχύτερη θα πρέπει να είναι και η ανταπόκριση της αγάπης μας. Ο Σαμαρείτης είδε τον πληγωμένο από μακριά. Έτρεξε. Πήγε κοντά του. «Ήλθε κατ’ αυτόν» λέει το Ευαγγέλιο. Κι εμείς έτσι οφείλουμε να εκδηλώνουμε την αγάπη μας. Δεν θα πρέπει να περιμένουμε να έρθει ο πλησίον μας να ζητήσει την βοήθειά μας και να ταπεινωθεί χτυπώντας την πόρτα μας. Εμείς πρώτοι θα πρέπει να τον αναζητήσουμε. Να τον ανακαλύψουμε. Ας μη ξεχνούμε ότι υπάρχουν πληγές που δεν φαίνονται. Ανάγκες που αυτός που τις αντιμετωπίζει, διστάζει, ντρέπεται να τις εκθέσει. Υπάρχει φτώχεια και δυστυχία που δεν βγαίνει στους δρόμους να επιδειχθεί. Υπάρχουν φτωχοί και αναξιοπαθούντες συνάνθρωποι μας, που η αξιοπρέπεια τους δεν τους αφήνει να δημοσιοποιήσουν την τραγική κατάσταση τους. Ο Σαμαρείτης δεν είπε ότι είναι βιαστικός. Ότι τάχα πρέπει να φθάσει έγκαιρα στον προορισμό του. Ότι τάχα έχει υποθέσεις πολλές να τακτοποιήσει. Ούτε σκέφτηκε να αναθέσει το καθήκον της αγάπης σε κάποιον άλλον. Τίποτε από όλα αυτά δεν πέρασε από το νου του. Μόνο έκανε το χρέος του. Γι’ αυτό κατεβαίνει από το ζώο του, έρχεται κοντά στον πονεμένο και παρευθύς αρχίζει το φιλάνθρωπο έργο του.

Η αγάπη πρέπει να είναι όσο γίνεται τελειότερη, ολοκληρωμένη. Ο Σαμαρείτης δεν αρκέστηκε να κατεβεί από το ζώο του, να πλύνει τις πληγές και να δέσει τα τραύματα του δυστυχούς ανθρώπου, αλλά τον ανέβασε στο ζώο, τον μετέφερε στο πανδοχείο, πλήρωσε γι’ αυτόν και υποσχέθηκε πως θα ξαναπεράσει. Κι εμείς δεν φθάνει να δίνουμε κάτι στον φτωχό για να τον «ξεφορτωθούμε» ή κάτι για τα μάτια. Το ενδιαφέρον μας πρέπει να είναι πηγαίο, έντονο και να εξαντλεί κάθε δυνατότητα μας. Να μεταχειριζόμεθα όσα μέσα έχουμε στη διάθεση μας. Η προσφορά μας να μην είναι μπάλωμα αλλά πραγματική ανακούφιση.

Ακόμη οφείλουμε να εκδηλώνουμε άφοβα την αγάπη μας. Ο Σαμαρείτης γνώριζε την περιοχή. Από την κατάσταση, άλλωστε, που αντίκρυζε καταλάβαινε ότι, ίσως πολύ κοντά, να ήταν κρυμμένοι ληστές. Ο τόπος έρημος κι επικίνδυνος. Η νύχτα ερχόταν. Κι ο ίδιος διέτρεχε κίνδυνο. Εν τούτοις δεν τρομάζει. Δεν φοβάται. Τίποτε από όλ’ αυτά δεν τον εμποδίζουν να εκπληρώσει το χρέος του· να υπακούσει στην επιταγή της συνειδήσεως του. «Φόβος», λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, «οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἀλλ’ ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τόν φόβον» (Α’ Ιω. 4,18).

Η αγάπη, διδάσκει ο απόστολος Παύλος, «οὐ ζητεῖ τά ἐαυτῆς» (Α’ Κορ. 13, 5). Βασικό γνώρισμα της γνήσιας αγάπης είναι η ανιδιοτέλεια. Όταν εκφράζουμε την αγάπη μας προς τον πλησίον, τα κίνητρα μας δεν θα πρέπει να είναι εγωιστικά. Όπως ο Καλός Σαμαρείτης, έτσι κι εμείς δεν πρέπει να υπηρετούμε το ατομικό μας συμφέρον ή οποιαδήποτε άλλη σκοπιμότητα. Η επίδειξη και η ματαιοδοξία ακυρώνουν το έργο της αγάπης. Γι’ αυτό σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να ενδίδουμε στον πειρασμό να διαφημίζουμε ό,τι κάνουμε και ό,τι προσφέρουμε στο όνομα αυτής της αγάπης. Η δημοσιοποίηση αυτή – θορυβώδης προκλητικά, πολλές φορές – ταπεινώνει και πληγώνει τους συνανθρώπους μας. Και επιπλέον αποδεικνύει πως ό,τι κάνουμε δεν το κάνουμε για να τους βοηθήσουμε, αλλά για το «θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις».

Ας εμβαθύνουμε, αδελφοί μου, λίγο περισσότερο την σημερινή παραβολή. Ο Καλός Σαμαρείτης δεν είναι άλλος από τον Κύριο. Ήρθε στον κόσμο, έγινε άνθρωπος, δίδαξε και θαυματούργησε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε και, τέλος, ίδρυσε την Εκκλησία Του – το μεγάλο τούτο πανδοχείο – από αγάπη και μόνο. Για χάρη μας. Για όλους εμάς τους ανθρώπους που είμεθα πεσμένοι και πληγωμένοι από τους νοητούς ληστές, τους δαίμονες. Εκείνος μας αγάπησε. Έσκυψε πάνω μας. Έπλυνε τις πληγές μας. Έδεσε τα τραύματα μας. Μας οδήγησε στο πανδοχείο που είναι η Εκκλησία Του. Και από κει μας υποδέχεται στην Ουράνια Βασιλεία Του. Αυτή την αγάπη ως θεμελιώδες χρέος ζητά και από μας. Οφείλουμε να εμπνεόμεθα από Εκείνον. Ν’ ακολουθούμε τα ίχνη Του. Και ν’ αγαπούμε αληθινά τους συνανθρώπους μας, που δεν είναι ξένοι και άγνωστοι, αλλά παιδιά του Θεού, αδελφοί μας.